Preventieve last onder dwangsom bij dreigende stofoverlast

Gepubliceerd op 14 augustus 2015

Preventieve last onder dwangsom bij dreigende stofoverlast

Afgelopen vrijdag om 17.30 uur staan twee gemeente-ambtenaren bij een pluimveehouder op het erf en overhandigen hem een beschikking: een preventieve last onder dwangsom.

Naar aanleiding waarvan is deze actie vanuit de gemeente gestart? De afgelopen tijd heeft de gemeente klachten ontvangen over stofoverlast bij het verwijderen van mest uit de stallen. Eerder deze dag heeft de adviseur van de pluimveehouder bij de gemeente gemeld dat de pluimveehouder voornemens is als sluitstuk op het schoonmaken van de stallen deze ruimtes in de nacht van vrijdag op zaterdag schoon te blazen. Deze melding was voor de gemeente aanleiding om over te gaan tot het opleggen van een preventieve last onder dwangsom. De reden was de dreigende overlast voor de omgeving door deze activiteit, waarbij de gemeente stelde de belangen van de omwonenden te moeten behartigen gelet op de directe overlast van de stof.

Betaald gedogen

De preventieve last is gebaseerd op artikel 2.1 eerste lid, van het Activiteitenbesluit, het zorgplichtartikel. In dit geval gaat het om voorkomen dan wel zover dat niet mogelijk is het tot een aanvaardbaar niveau beperken van stofhinder. De last houdt concreet in dat stof wat ontstaat als gevolg van het reinigen van de stallen niet in de open lucht mag worden uitgeblazen.

Helder, de gemeente wil overlast voorkomen, wetende van de activiteiten die plaats gaan vinden. Het is nog niet gebeurd, dus hier is een preventieve sanctie mogelijk. Op grond van de Gemeentewet mag het bevoegd gezag bestuursdwang toepassen. De Algemene wet bestuurswet geeft daarnaast aan dat het bevoegd gezag dat bestuursdwang mag toepassen ook mag kiezen voor een last onder dwangsom. Hier zit wel een restrictie aan: er mag niet gekozen worden voor een last onder dwangsom als het belang dat dat voorschrift beschermt zich daartegen verzet. Met andere woorden: hier verbiedt de wet het zogenoemde “betaald gedogen”.

Niet deugdelijk gemotiveerd

Het bevoegd gezag mag kiezen voor een preventieve sanctie als aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid de overtreding zal plaatsvinden. Hierin zie ik in deze casus een belemmering voor het toepassen van een preventieve last onder dwangsom. Is er een aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat bij het schoon blazen van een stal stofoverlast plaats vindt? Waaruit blijkt die aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat met het schoon blazen een aanvaardbaar niveau van stofhinder wordt overschreden?

Dit leidt tot de twee volgvragen:

  • had de gemeente hier niet moeten kiezen voor bestuursdwang in plaats van een dwangsom en
  • had deze handhavingactie niet achterwege moeten blijven, omdat niet deugdelijk gemotiveerd is dat hier sprake is van aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat die overlast daadwerkelijk zal worden veroorzaakt?

Bovenstaande vragen moeten volgens mij bevestigend worden beantwoord. De dreiging dat niet aan het zorgplicht zal worden voldaan als de stal wordt schoon geblazen, verzet zich tegen het opleggen van een (preventieve) last onder dwangsom. De gemeente had hier moeten kiezen voor het aanzeggen van bestuurdwang, dat had moeten bestaan uit het daadwerkelijk ingrijpen van het bevoegd gezag indien stofoverlast als gevolg van het schoon blazen van de stallen zou ontstaan. Verder heeft de gemeente niet deugdelijk gemotiveerd dat daadwerkelijk sprake is van overlast vanwege deze activiteit of dat een aanvaardbaar niveau van stofhinder wordt overschreden. Belangrijke vragen hierbij zijn: wat is overlast en welke norm wordt overtreden?

Bert Lowijs, Lowijs advies

Over de schrijver

Bert Lowijs

Bert Lowijs

Bert Lowijs adviseert agrarisch ondernemers bij het verkrijgen van toestemming van overheden. Naast zijn functie als adviseur is hij ook actief als docent agrarisch omgevingsrecht. In zijn artikelen bindt hij op scherpzinnige wijze de strijd aan met het woud aan regels dat van toepassing is op zijn vakgebied.

  • Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Volg ons

Like ons


Copyright © 2018 Gerard Leeman en Bert Lowijs
Website powered by: